Lasertonsillotomie (engels: lasertonsillotomy), soms lasertonsillectomy genoemd, is een chirurgische methode waarbij een deel van de keelamandelen (tonsillen) door middel van een laser, vaak onder lokale verdoving, verwijderd wordt. Lasertonsillotomie is een relatief nieuwe behandelmethode, dat als alternatief voor de klassieke tonsillectomie in populariteit toeneemt. 

Bij een lasertonsillotomie ingreep wordt niet de gehele tonsil, maar alleen het weefsel dat de crypten vormt weggelaserd. Dit weefsel is bij een keelamandelontsteking ook het weefsel dat ontstoken raakt.

Indicaties voor lasertonsillotomie:

Er zijn verschillende indicaties om een lasertonsillotomie uit te voeren, deze indicaties komen grotendeels overeen met de indicaties voor lasertonsillotomie:

  • Recidiverende tonsillitiden: Terugkerende ontstekingen van de keelamandelen. Deze gaan vaak gepaard met koorts en keelpijn. Het verwijderen van de crypten van de keelamandelen voorkomt deze tonsillitiden, het weefsel dat de crypten vormt is immers het weefsel dat ontsteekt. Keelontstekingen kunnen nog steeds optreden en indien niet alle crypten weggelaserd zijn kan het resterende weefsel tevens ontsteken.
  • Snurken en slaapapneu (OSAS): (Forse) keelamandelen kunnen aanleiding zijn tot snurken en slaapapneu (ademstops tijdens het slapen). Het verkleinen van de keelamandelen kan het snurken en de slaapapneu verminderen.
  • Tonsilstenen (detritus): Tonsilstenen zorgen met name voor een vieze adem (halitose). Tonsilstenen vormen zich in de crypten van de keelamandelen. Indien deze steentjes niet met hygiëne adviezen te behandelen zijn kan het verwijderen van het weefsel dat de crypten vormen een oplossing bieden.
  • Slikklachten: Forse keelamandelen kunnen ertoe leiden dat het slikken van vast voedsel moeilijk gaat. Indien de keelamandelen chronisch vergroot zijn kan het verkleinen van de amandelen door middel van lasertonsillotimie geïndiceerd zijn.
  • Peritonsillair abces: Als complicatie van een tonsillitis kan een peritonsillair abces ontstaan. Dit is een abces buiten het kapsel van de keelamandel dat meestal slechts aan één zijde ontstaat. Het abces kan zich uitbreiden naar andere delen van het lichaam (met name hals en thorax), waardoor een levensbedreigende situatie kan ontstaan. Er is nog weinig onderzoek naar lasertonsillotomy bij peritonsillair abces verricht. Op dit moment is de eerste keus behandeling nochtans een klassieke tonsillectomie wanneer er sprake is van een peritonsillair abces.

Hoe wordt een lasertonsillotomie uitgevoerd:

Let op: een lasertonsillotomie kan op verschillende manieren uitgevoerd worden. De chirurg zal altijd een op de patiënt toegespitste ingreep uitvoeren.

  • De CO2-lasertonsillotomieën worden uitgevoerd op de poliklinische interventiekamers.
  • De ingreep wordt in halfliggende houding uitgevoerd.
  • Het superieure, mediale en laterale deel van de tonsil wordt verdoofd.
  • Met een tongspatel wordt de tong omlaag gedrukt waardoor de tonsil in zicht komt. Hierna wordt laag voor laag met een vegende beweging het oppervlak van de tonsil verdampt tot volledige cryptolyse van de tonsil is bewerkstelligd en het kapsel van de tonsil bereikt is (deze blijft staan).
  • De patiënt wordt geïnstrueerd diep in te ademen vóórdat de laser geactiveerd wordt en tijdens het laseren langzaam uit te ademen (zodat het zicht van de behandelend arts zo min mogelijk beïnvloed wordt door de rook).
  • Na het deactiveren van de laser dient de patiënt zijn resterende ademteug uit te blazen, vóórdat er een nieuwe ademteug wordt genomen. De rook die door de verdamping ontstaat wordt continu afgezogen door een afzuiger.
  • Zodra er volledige cryptolyse én dus het kapsel is bereikt is de lasertonsillotomie voltooid.

Risico’s  en complicaties van een lasertonsillotomie:

Elke ingreep kent risico’s en potentiële complicaties. Hieronder worden de mogelijke complicaties van de ingreep genoemd. Het is belangrijk om te beseffen dat deze complicaties (behalve pijn) bij een zéér kleine groep optreden.
Allereerst wordt de ingreep meestal onder lokale verdoving uitgevoerd. In principe kan men voor alles allergisch zijn en daarom is het dus ook mogelijk om een allergische reactie op het verdovende middel te krijgen.
Aangezien er een wondgebied in de keel ontstaat is het mogelijk om een nabloeding te krijgen en zal de ingreep gevolgd worden door een periode met keelpijn. De kans op een nabloeding ligt lager dan bij een klassieke tonsillectomie. Het risico is in de eerste 10 dagen na de ingreep het grootst. De gemiddelde intensiteit en duur van de pijn na de ingreep ligt ook significant lager dan bij de klassieke tonsillectomie, namelijk gemiddeld 3 dagen.
Aangezien maar een deel van de tonsil weggelaserd wordt is er een (beperkte) kans dat de tonsilklachten na één behandeling nog niet volledig verdwenen zijn. De kans bestaat dat er een tweede ingreep nodig is.
Bij iedere operatieve ingreep is er kans op schade aan de omliggende weefsels. Er kan onbedoelde schade aan de tanden, tong of lip optreden. Deze eventuele beschadigingen zullen in de meeste gevallen tijdelijk zijn.
Indien er sprake was van erg grote keelamandelen dan kan je stem na de lasertonsilllotomie minimaal veranderen. De “klankkast” waar je keelamandelen deel van uitmaken verandert immers iets. Over het algemeen treedt er geen stemverandering op.
Aangezien niet de gehele keelamandel weggelaserd wordt is er een (beperkt) risico dat de keelamandel-gerelateerde klachten na één behandeling niet volledig verdwenen zijn. Een deel van de patiënten heeft een tweede laserbehandeling nodig om volledig klachtenvrij te worden.

Alternatieven van een lasertonsillotomie:

Afhankelijk van de klachten die de keelamandelen geven zijn er diverse andere opties mogelijk. In principe is een zogenaamd afwachtend beleid mogelijk waarbij de operatie uitgesteld wordt en er gekeken wordt of de klachten vanzelf afnemen.

Een andere belangrijk alternatief is de klassieke tonsillectomie. Hierbij worden de keelamandelen onder narcose in gemiddeld 15 tot 30 minuten verwijderd (totale duur narcose). Voordeel ten opzichte van de lasertonsillotomie is het feit dat de amandelen (in principe!) volledig verwijderd zijn en dus geen klachten meer kunnen geven of terug kunnen groeien. Als nadelen kunnen narcoserisico’s, de grotere kans op nabloeding én de significant hevigere en langer durende pijnklachten na de operatie genoemd worden.

In aanmerking komen voor een lasertonsillotomie:

Op dit moment worden er in Nederland alleen in onderzoeksverband lasertonsillotomie-ingrepen uitgevoerd. Om in aanmerking te komen voor lasertonsillotomie kunt u deelnemen aan de TOMTOM-study. Klik hieronder op het logo voor meer informatie over deze studie.

tomtom-logo